Jarosław M. Gruzla
BOGDAN JAŃSKI A ADAM MICKIEWICZ (cz. IV)
PRZYJAŹŃ

Znajomość Bogdana Jańskiego z Adamem Mickiewiczem nie opierała się tylko na kontaktach zawodowych, ale także łączyła ich przyjaźń. W okresie redagowania „Pielgrzyma Polskiego” zamieszkiwali wspólnie, gdzie gościli wielu rodaków, m.in. I. Domeykę, A. Goreckiego, F. Chopina i innych [25]. Później, kiedy powstało Bractwo Służby Narodowej Jański bywał w domu Mickiewicza, gdzie odbywały się spotkania wspólnoty [26].
Świadectwem ich przyjaźni jest korespondencja autora „Pana Tadeusza” z Bogdanem Jańskim z lat 1835 – 1839. Dotyczyła ona spraw zwykłych, codziennych. Nie znajdziemy tam kwestii narodowych, społecznych i religijnych. Bywało, że Mickiewicz zwracał się z przeróżnymi prośbami do swego przyjaciela, np. w sprawie pożyczki: „Dziś wyjeżdżam; pieniądze pożyczone odeszlę pierwszą okazją albo wprost do ciebie, albo na ręce Krysińskiego.” [27], odwiedzin u jego chorej żony [28] czy zakupów w Paryżu: „Kup mnie proszę pół funta tapioca, a jeśli tego prędko nie znajdziesz, to sago i trochę arrow root...” [29]. Mickiewicz także troszczył się i wspierał Bogdana Jańskiego i jego wspólnotę, przekazując część swoich mebli na potrzeby „Domku” [30] oraz interesując się losem przyjaciół, czego wyraz daje w liście do Ignacego Domeyki: „Rettel i Hube mieszkają także z Jańskim i wszyscy z siebie radzi, tylko zawsze biorą rzeczy za żywo, chcieliby działać, wpływać etc. Mam nadzieję, że się rozmyślą i zaczną mniej troszczyć się o drugich poprawę, a więcej o swoje” [31]. Znajomość Bogdana Jańskiego i Adama Mickiewicza przetrwała zmiany w ich spojrzeniu na sprawy narodowe, społeczne i religijne.

ZAKOŃCZENIE

Spuścizną Adama Mickiewicza są jego dokonania literackie, dzięki którym uzyskał miano Wieszcza Narodowego. Natomiast dziełem życia Bogdana Jańskiego było stworzenie podstaw pod założenie Zakonu Braci Zmartwychwstańców. W swoim testamencie zapisał on program studiów dla wspólnoty, którą stworzył. Testament przewidywał prężną działalność przyszłego Zakonu, który powinien posiadać kleryków z wyższymi święceniami. Terenem ich działalności miałaby być biblioteka, szkoła zawodowa, szpital oraz szkoła dla artystów polskich. Samo bractwo miało składać się z dwóch zespołów: ludzi świeckich i duchowych, których głównym celem było rozbudzenie religijne na ziemiach polskich dzięki działaniom na emigracji [32]. Odnowa moralna narodu była, wg Bogdana Jańskiego i Adama Mickiewicza, niezbędna do trwałej odbudowy niepodległości Polski. W tej kwestii na pewno się nie różnili, choć Jański zwrócił się w kierunku struktury i dyscypliny, a Mickiewicz w kierunku mesjanizmu i rewolucji społecznej.

Jarosław M. Gruzla
Jarosław M. Gruzla
fot. M. Malinowski


Wersety o Nieograniczoności, Kraków 2010
smak teraz, Elbląg 2003
Kolej transsyberyjska, Świdnica 1998


Od maja 2010 r. do nabycia w krakowskim Wydawnictwie Miniatura (http://www.miniatura.info.pl/) jest najnowsza książka poetycka pt. Wersety o Nieograniczoności. Starsze książki: Kolej transsyberyjska i Smak teraz są do nabycia u autora.




Hosted by Onyx Sp. z o. o. Copyright © 2007 - 2018  Fundacja Literatury w Internecie